السيد عبد الكريم بن طاووس ( مترجم : مجلسي )
37
فرحة الغري ( فارسي )
اقتدار صفوى بىارتباط نيستند ، چنان كه مقدّمهء حقّ اليقين به نام سلطان حسين صفوى است ؛ « 57 » برخى هم ارتباطى ندارند ، مانند ترجمهء فرحة الغرى كه به استدعاى « بعضى از دوستان ايمانى و برادران روحانى » فراهم شده . از منظرى ديگر ، آثار فارسى مرحوم مجلسى بر دو دستهاند : يكى آنها كه بيشترينهء شيعيان مخاطب آناند و ديگر آثار نسبتا تخصّصىتر كه خوانندگان محدودترى خواهند داشت . كتابهائى مانند حلية المتّقين و زاد المعاد از دستهء نخستاند . از آثار درخور نگرش در دستهء دوم آثار فارسى مجلسى ، « ترجمهء قصيدهء تائيّهء دعبل خزاعى » است كه به درخواست شاه سلطان حسين صفوى انجام داده است . وى قصد داشته از اشعار چند شاعر شيعى مذهب ديگر ، از جمله فرزدق و سيّد حميرى ، نيز ترجمه كند كه امكان آن را نيافته است . « 58 » ترجمهء فرحة الغرى هم از دستهء دوم است . هر چند خوانندهء عادى با مطالعهء مقدّمهء ترجمهء فرحة الغريّ علَّامهء مجلسى و در نگاه اوّل ، آن را يك تلخيص فارسى كتاب سيّد عبد الكريم بن طاوس مىپندارد ، پس از مطالعهء كامل متن و بويژه در صورت سنجيدن آن با متن عربى كتاب سيّد عبد الكريم ، درخواهد يافت كه ترجمهء علَّامهء مجلسى خود نوعى شرح است بر اين كتاب ؛ گرچه شرحى مختصر ؛ و آنچه مجلسى فرو انداخته ، - اگر نه همه - عمدتا ، مطالبى بوده كه مخاطب فارسى زبان كتاب نيازى بدانها نداشته ، بلكه از درج و ترجمهء آنها ملول مىشده است . توضيحها و بسط و افزايشهاى علَّامهء مجلسى ( ره ) در ترجمهء فرحة الغرى معمولا در مواضعى است كه نكته اى تاريخى ، اعتقادى يا حديثى در ميان است و مرحوم مجلسى مىكوشد خواننده را به حاقّ برداشت خود از مطلب يا قرائن مؤيّد معنا راهنمائى كند . سبك ترجمهء فرحة الغرى از ميان سبكهاى امروزين بيشتر به ترجمهء آزاد مىماند . گاه ترجمهء مرحوم مجلسى ، بسيار آزادانه مىشود . نمونه را ، در ترجمهء : « طلع القيم أبو البقاء إلى زيد بن واقصة و هو صائغ على باب دار التقى بن أسامة العلوى النسابة ، فأخذ منه الصينية و فيها أوزان الذهب و أوزان الفضة ؛ فجمع الرجل جميع الأوزان
--> « 57 » نگر : شناختنامهء علَّامه مجلسى ، ج 2 ، ص 31 . « 58 » نگر : علَّامه مجلسى ، حسن طارمى ، ص 132 .